Soms merk je dat je steeds opnieuw tegen hetzelfde aanloopt. Misschien gebeurt dat in relaties, op je werk of vooral in de manier waarop je naar jezelf kijkt. Je begrijpt misschien wel waar bepaald gedrag vandaan komt, maar merkt tegelijkertijd dat het moeilijk is om er daadwerkelijk iets aan te veranderen.
In mijn praktijk in Utrecht bied ik individuele therapie aan volwassenen die willen onderzoeken wat hen belemmert en welke patronen daarin een rol spelen.
Als systeemtherapeut kijk ik daarbij niet alleen naar jou als individu. We kijken ook naar de relaties en ervaringen die je hebben gevormd en naar de manier waarop die in je huidige leven doorwerken.
Begrijpen waar patronen vandaan komen
Vanaf onze geboorte ontwikkelen we ons in relatie tot andere mensen.
Binnen het gezin waarin je opgroeit, doe je allerlei ervaringen op. Je leert bijvoorbeeld hoe er wordt omgegaan met emoties, nabijheid en afstand, conflicten, grenzen en verantwoordelijkheid.
Je ontwikkelt ook manieren om jezelf te beschermen wanneer situaties moeilijk of pijnlijk zijn.
Die reacties kunnen op dat moment heel begrijpelijk zijn. Later kunnen ze echter patronen worden die je beperken.
Misschien pas je je gemakkelijk aan en merk je pas laat wat je zelf eigenlijk wilt. Misschien trek je je terug wanneer iemand te dichtbij komt. Of je voelt je snel verantwoordelijk voor hoe het met anderen gaat.
In therapie kunnen we onderzoeken hoe zulke patronen zijn ontstaan en wat ze nu voor je betekenen.
Jezelf in relatie tot anderen
Individuele therapie betekent voor mij niet dat we alleen kijken naar wat zich binnen jou afspeelt.
Veel van wat mensen bezighoudt, ontstaat of wordt zichtbaar in contact met anderen.
Misschien merk je dat je in verschillende relaties steeds in een vergelijkbare positie terechtkomt. Je voelt je bijvoorbeeld snel afgewezen, hebt moeite om je grenzen aan te geven, probeert conflicten te vermijden of verlangt naar nabijheid terwijl je die tegelijkertijd spannend vindt.
Dan is het interessant om niet alleen te kijken naar wat de ander doet, maar ook naar jouw eigen aandeel in de wisselwerking.
Wat gebeurt er bij jou? Hoe reageer je daarop? Wat roept die reactie vervolgens bij de ander op?
Door die beweging beter te herkennen, ontstaat er meer ruimte om andere keuzes te maken.
Niet alleen, wel zelf
Een uitgangspunt dat goed bij mijn manier van werken past, is niet alleen, wel zelf.
Andere mensen zijn belangrijk voor ons. We hebben behoefte aan contact, erkenning en verbondenheid en worden gevormd door de relaties waarin we leven.
Tegelijkertijd kun je een ander niet verantwoordelijk maken voor jouw geluk of voor alles wat je voelt.
In therapie onderzoeken we daarom ook wat van jou is.
Wat heb je nodig? Waar ligt je grens? Welke keuzes wil je maken? En hoe kun je verantwoordelijkheid nemen voor jezelf zonder de verbinding met anderen te verliezen?
Dat kan betekenen dat je leert duidelijker aan te geven wat je wilt, maar ook dat je leert verdragen dat een ander daar anders over denkt.
Verbinding en autonomie
De spanning tussen verbinding en autonomie loopt als een rode draad door veel van mijn werk.
Hoe kun je dichtbij een ander zijn en tegelijkertijd jezelf blijven? Hoeveel pas je je aan en hoeveel ruimte durf je in te nemen? Wat gebeurt er wanneer iemand belangrijk voor je afstand neemt? En wat gebeurt er wanneer iemand juist heel dichtbij komt?
Soms zijn zulke vragen vooral zichtbaar binnen partnerrelaties. Maar dezelfde patronen kunnen ook spelen in familie, vriendschappen en werkrelaties.
Door te onderzoeken wat nabijheid, afstand en zelfstandigheid voor jou betekenen, kunnen patronen duidelijk worden die op verschillende plekken in je leven terugkomen.
Je gezin van herkomst
Wanneer dat relevant is, kijken we ook naar het gezin waarin je bent opgegroeid.
Welke plek had jij binnen het gezin? Welke verwachtingen waren er? Hoe werd er met emoties omgegaan? Wat gebeurde er wanneer iemand boos of verdrietig was? Was er ruimte om anders te denken of iets anders te willen?
Het gaat daarbij niet om het aanwijzen van schuldigen.
Ouders en andere gezinsleden hebben eveneens hun eigen geschiedenis en hebben vaak gehandeld vanuit wat zij zelf kenden en konden.
Wel kan het helpen om te begrijpen welke overtuigingen en manieren van reageren jij uit je eigen geschiedenis hebt meegenomen.
Wat daarvan past nog bij je? En wat zou je inmiddels anders willen doen?
Grenzen en verantwoordelijkheid
Grenzen spelen een belangrijke rol in relaties.
Een grens gaat voor mij in de eerste plaats over jezelf: wat wil ik wel, wat wil ik niet en wat doe ik wanneer iets voor mij niet goed voelt?
Dat is iets anders dan proberen te bepalen wat een ander wel of niet mag doen.
Wanneer je vooral bezig bent de ander te veranderen, kun je gemakkelijk terechtkomen in een strijd om controle. Door duidelijker te krijgen waar jouw eigen verantwoordelijkheid begint en eindigt, kan er meer ruimte ontstaan om vanuit jezelf keuzes te maken.
Dat kan spannend zijn. Je weet immers niet altijd hoe de ander daarop zal reageren.
Juist daarom kan het belangrijk zijn om te leren vertrouwen op wat voor jou klopt.
Hechting en oude ervaringen
Sommige reacties in het heden zijn beter te begrijpen wanneer je kijkt naar eerdere ervaringen met belangrijke anderen.
Wanneer nabijheid vroeger bijvoorbeeld niet altijd veilig of vanzelfsprekend was, kan dat invloed hebben op hoe je later verbinding aangaat. Je kunt sterk verlangen naar contact en tegelijkertijd bang zijn om iemand kwijt te raken. Of juist afstand creëren wanneer een relatie belangrijker wordt.
In therapie kunnen we onderzoeken wat er achter zulke reacties ligt.
Het doel is niet om je verleden eindeloos te analyseren. Het gaat erom dat je beter leert herkennen wanneer oude ervaringen invloed krijgen op wat er nu gebeurt, zodat je meer vrijheid krijgt om in het heden anders te reageren.
Waarvoor kun je bij mij terecht?
Individuele therapie kan passend zijn wanneer je bijvoorbeeld vastloopt in relaties, moeite hebt met grenzen, onzeker bent over jezelf of steeds dezelfde patronen ziet terugkomen.
Ook gevoelens van angst, somberheid, stress, eenzaamheid of problemen rond hechting en intimiteit kunnen aanleiding zijn om in therapie te gaan.
De klacht waarmee je komt is daarbij het vertrekpunt. Samen onderzoeken we wat er voor jou onder ligt en welke veranderingen je zou willen maken.
Mijn manier van werken is persoonlijk, eerlijk en open. Therapie zie ik als een samenwerking waarin we samen proberen te begrijpen wat er gebeurt, maar waarin jij uiteindelijk degene bent die keuzes maakt en veranderingen in je eigen leven vormgeeft.
Wil je meer weten over individuele therapie in mijn praktijk in Utrecht of een afspraak maken? Neem dan gerust contact met mij op.
Roeland van Peer
Systeemtherapeut en supervisor
Geregistreerd bij de NVRG
